Poniedziałek 27 września 2021 Wydanie nr 4963

Cywilna procedura

wątpliwe zawieszenie

art_60 napisał w dniu 08.03.2010 o godzinie 20:24:49 :

Mam dwie wątpliwości dotyczące zawieszenia postępowania i proszę o Wasze opinie.
Sąd pierwszej instancji wydał wyrok uwzględniający powództwo. Apelacja pozwanego, sąd drugiej instancji na rozprawie zawiesza postępowanie. Przyczyną zawieszenia jest fakt złożenia przez Prezydenta RP wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy, które wiążą się z roszczeniem. Sąd nie podał podstawy prawnej w postanowieniu o zawieszeniu. Jest faktem powszechnie znanym, że oczekiwanie na orzeczenie TK trwa około dwóch lat.
Pierwsza wątpliwość: Czy dla takiego zawieszenia można znaleźć podstawę prawną?
Druga wątpliwość: Czy (przyjmując, że brak jest podstaw do zawieszenia), strona ma uzasadnione podstawy do wniesienia tzw. skargi na przewlekłość postępowania wkrótce po zawieszeniu?

larakroft napisał w dniu 08.03.2010 o godzinie 20:38:45 :

"art_60" napisał:

Mam dwie wątpliwości dotyczące zawieszenia postępowania i proszę o Wasze opinie.
Sąd pierwszej instancji wydał wyrok uwzględniający powództwo. Apelacja pozwanego, sąd drugiej instancji na rozprawie zawiesza postępowanie. Przyczyną zawieszenia jest fakt złożenia przez Prezydenta RP wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy, które wiążą się z roszczeniem. Sąd nie podał podstawy prawnej w postanowieniu o zawieszeniu. Jest faktem powszechnie znanym, że oczekiwanie na orzeczenie TK trwa około dwóch lat.
Pierwsza wątpliwość: Czy dla takiego zawieszenia można znaleźć podstawę prawną?
Druga wątpliwość: Czy (przyjmując, że brak jest podstaw do zawieszenia), strona ma uzasadnione podstawy do wniesienia tzw. skargi na przewlekłość postępowania wkrótce po zawieszeniu?



W zasadzie jedyna podstawa do zawieszenia z uwagi na postępowanie przed TK przewidziana jest w regulaminie wewnętrznego urzędowania sądów, przy czym dotyczy ona sytuacji wystąpienia przez sąd z pytaniem prawnym, a nie przez prezydenta z wnioskiem.
Przy okazji poniżej wklejam fragment z uzasadnienia pytania prawnego, gdzie sąd nie zaiwesił postępowania i dalej prowadzi sprawę. Pytanie zostało zarejestrowane w lutym 2009, do tej pory nie ma terminu rozprawy. Wprawdzie dotyczy ono procedury karnej, wydaje mi się jednak to bez znaczenia.

"W ocenie Sądu fakt wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym kwestii proceduralnych nie stanowi długotrwałej przeszkody, która uniemożliwia prowadzenie postępowania w rozumieniu art. 22 § 1 kpk.
Sądowi znany jest oczywiście przepis § 106 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych, zgodnie z którym w razie przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego sąd wydaje postanowienie i zawiesza postępowanie w sprawie. Niemniej jednak podkreślić należy, iż zgodnie z dyspozycją artykułu 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Jak już wskazano powyżej, ustawa Kodeks postępowania karnego nie przewiduje jako podstawy zawieszenia postępowania przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. W związku z powyższym na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP Sąd odmówił zastosowania przepisu niższego rzędu, zawartego w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, jako sprzecznego z aktem prawnym wyższego rzędu. "


Moim zdaniem skarga na przewlekłość może być w sytuacji przez Ciebie opisanej uzasadniona. Choć jak wiemy, wszystko jest kwestią uznania Sądu. Ostatecznie zostaje Strasburg.

Johnson napisał w dniu 08.03.2010 o godzinie 20:48:17 :

"larakroft" napisał:



"W ocenie Sądu fakt wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym kwestii proceduralnych nie stanowi długotrwałej przeszkody, która uniemożliwia prowadzenie postępowania w rozumieniu art. 22 § 1 kpk.
Sądowi znany jest oczywiście przepis § 106 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych,


Tu jest dział prawa cywilnego, więc kpk się nie stosuje

larakroft napisał w dniu 08.03.2010 o godzinie 20:50:56 :

Ale 106 regulaminu teoretycznie stosuje się również w postępowaniu cywilnym.

Johnson napisał w dniu 08.03.2010 o godzinie 20:59:26 :

Tak stosuje się, ale na pewno nie w tej sytuacji. Zawiesza sąd pytający.
A poza tym nie bardzo widzę w ogóle podstawy do takiego uregulowania - MS nie może sobie ustanawiać podstaw zawieszenia.

Jak się tak czyta kpc to nie ma podstaw do zawieszenia. Orzeczenie TK w innej sprawie może być co najwyżej podstawą wznowienia postępowania.

Ale praktyka jest taka że sądy zawieszają. Ja robiłem to na podstawie art. 178 kpc - tj. namawiałem na to strony.

Tutaj jak widać SO nie miał koncepcji i dlatego nie wskazał podstaw prawnych.

larakroft napisał w dniu 08.03.2010 o godzinie 21:02:20 :

Dokładnie. Znaczy Johnsonie, że zgadzamy sie. Jedyny przepis dot. zawieszenia na postępowanie przed TK nie dość, że dotyczy innej sytuacji, to jeszcze jest wątpliwy pod względem konstytucyjnym.

M.A.E. napisał w dniu 08.03.2010 o godzinie 21:09:45 :

k.p.c. nie przewiduje takiej podstawy zawieszenia

orzeczenie TK jeżeli zapadnie nie działa wstecz, sprawa powinna się toczyć

SSR napisał w dniu 08.03.2010 o godzinie 23:29:48 :

Po przekazaniu sprawy do TK można kombinować zawieszenie na podstawie 177 par 1 pkt 1 w zw. z art. 193 konstytucji

Art. 193.
Każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.

Art. 177. § 1. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu:
1) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego;

ropuch napisał w dniu 09.03.2010 o godzinie 08:39:00 :

Podobnie jak koleżanki i koledzy nie widzę tu podstawy do zawieszenia postepowania.

Postepowanie przed TK nie jest chyba postępowaniem cywilnym w rozumieniu art. 177 par 1 pkt 1 zwłaszcza gdy toczy się z wniosku Prezydenta, a nie z zapytania sądu.

Jestem natomiast innego zdania co do przewlekłości postepowania.
W mojej opinii nie powinno się stwierdzac przewlekłości w sytuacji wydania postanowienia o zawieszeniu, nawet niezasadnego. Jest to bowiem postanowienie zaskarżalne i podlegające kontroli instancyjnej. Nie podoba mi się więc ponowna ocena takich orzeczeń w trybie skargi na przewlekłość czy nadzoru administracyjnego.

Ale to tylko moje zdanie i wiem, że SN ma inne

kubalit napisał w dniu 09.03.2010 o godzinie 08:39:04 :

"SSR" napisał:

Po przekazaniu sprawy do TK można kombinować zawieszenie na podstawie 177 par 1 pkt 1 w zw. z art. 193 konstytucji

Art. 193.
Każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.

Art. 177. § 1. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu:
1) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego;


Tak zresztą zalecał robić SN w jednym ze swoich orzeczeń

wyrok SN z 28.09.1994 r., I PRN 61/94, OSNAP 1995/1/6

Na podstawie art. 177 § 1 k.p.c. sąd może zawiesić postępowanie w sprawie cywilnej także w przypadku przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu przez sąd w innej sprawie pytania prawnego dotyczącego zgodności z Konstytucją ustawy, która ma być zastosowana.

ropuch napisał w dniu 09.03.2010 o godzinie 08:39:56 :

Ale tu mamy wniosek Prezydenta, a nie pytanie prawne innego sądu.

beatah napisał w dniu 09.03.2010 o godzinie 14:48:21 :

1. nie ma podstaw do zawieszenia.
2. skarga na naruszenie...nie powinna być uwzględniona tylko z tego powodu, że sąd zawiesił postępowanie. Jeżeli zawiesił niezasadnie, to należało wnieść zażalenie. Jeżeli strony nie wniosły zażalenia, to orzeczenie jest prawomocne, a sąd rozpoznający skargę, w ramach innego postępowania wpadkowego, nie jest uprawniony do oceny zasadności postanowienia o zawieszeniu.

Johnson napisał w dniu 09.03.2010 o godzinie 15:46:28 :

"beatah" napisał:


Jeżeli zawiesił niezasadnie, to należało wnieść zażalenie. Jeżeli strony nie wniosły zażalenia, to orzeczenie jest prawomocne,


Tylko że tutaj zażalenie im nie przysługiwało

Joasia napisał w dniu 09.03.2010 o godzinie 17:05:35 :

Czy dla takiego zawieszenia można znaleźć podstawę prawną?

Nie.

wyrok SN z 28.09.1994 r., I PRN 61/94, OSNAP 1995/1/6
Na podstawie art. 177 § 1 k.p.c. sąd może zawiesić postępowanie w sprawie cywilnej także w przypadku przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu przez sąd w innej sprawie pytania prawnego dotyczącego zgodności z Konstytucją ustawy, która ma być zastosowana.

No i bardzo poprawnie, bo zawieszasz w gruncie rzeczy nie tyle na postępowanie przez TK, co na postępowanie zawieszone, w której ten inny sąd zadał pytanie - czyli masz podstawę do zawieszenia, bo masz inne postępowanie cywilne. Prezydent nie prowadzi postępowania cywilnego.
Druga wątpliwość: Czy (przyjmując, że brak jest podstaw do zawieszenia), strona ma uzasadnione podstawy do wniesienia tzw. skargi na przewlekłość postępowania wkrótce po zawieszeniu?

M.zd. nie, bo musieliby badać zasadność (niezaskarżalnego, a w dodatku skutecznego od razu) orzeczenia. Teoretyzując, to może skarga o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem?

Co nie zmienia faktu, że odkąd mądry kolega z Mokotowa zapytał TK o zgodność przepisów o tzw. zasiedzenie na rzecz spółdzielni mieszkaniowych, wszystkie postępowania w takich sprawach cała lewobrzeżna stolica powiesiła (co do prawobrzeżnej się nie wypowiadam, bo nie wiem).
Bo to ekonomiczne jest.

Philomea napisał w dniu 09.03.2010 o godzinie 17:49:09 :

ja także nie znajduję podstaw do zawieszenia.

Zdarzyło mi się zadać pytanie prawne do TK - jako sąd i zawiesiłam tylko sprawę, w której pytanie zadałam. Ponieważ dotyczyło to BTE (w zakresie zgodności m.in. z 76 konstytucji chroniącego konsumentów) "bałam się" zawiesić pozostałe setki wniosków o nadanie klauzul BTE, bo zostałabym chyba zlinczowana przez prezesa ??:

Joasia napisał w dniu 09.03.2010 o godzinie 18:00:28 :

P 7/09
[postępowanie cywilne; nadanie mocy dokumentu urzędowego wyciągom z ksiąg rachunkowych banku]
czy przepis art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Prawo bankowe w związku z art. 244 § 1 i 225 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku - Kodeks postępowania cywilnego jest zgodny z art. 2, 20, 32 ust. 1 zdanie 1 i art. 76 Konstytucji RP w zakresie, w jakim nadaje moc dokumentu urzędowego wyciągom z ksiąg rachunkowych banku w postępowaniu cywilnym;

To Twoje?
Jeśli tak, to gratulacje. I czy mogłabym prosić o przemailowanie pytania?

Jest w Trybunale też podobne:
P 1/10
[moc prawna wyciągów z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego]
czy art. 194 ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych w związku z art. 244 § 1 i art. 252 kodeksu postępowania cywilnego jest zgodny z art. 2, 20, 32 ust. 1 zdanie 1 i 76 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim nadaje moc dokumentu urzędowego wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego w postępowaniu cywilnym;

Hmm... Ten sam Sąd?
Czy mogę poprosić jak wyżej?

BTW jak ludzie znajdują czas na zadanie pytania? Przecież to i poczytać trzeba, i pomyśleć... A tu tyle numerków czeka na zakreślenie... I uzasadnień na napisanie...

* prosiłbym o trzymanie się tematu. Wątek pochwalny można założyć gdzie indziej, albo chwalić się przez PW. J.

art_60 napisał w dniu 09.03.2010 o godzinie 20:39:19 :

"Joasia" napisał:


Druga wątpliwość: Czy (przyjmując, że brak jest podstaw do zawieszenia), strona ma uzasadnione podstawy do wniesienia tzw. skargi na przewlekłość postępowania wkrótce po zawieszeniu?

M.zd. nie, bo musieliby badać zasadność (niezaskarżalnego, a w dodatku skutecznego od razu) orzeczenia. Teoretyzując, to może skarga o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem?

Jeżeli jesteśmy zgodni co do tego, że zawieszenie postępowania nie ma podstawy prawnej to myślę, że należy czynność sądu ocenić jako nieprawidłową. Sąd odwoławczy zawieszając postępowanie uchyla się niejako od wydania orzeczenia w sytuacji kiedy może i powinien orzekać. Tym samym w mojej ocenie są podstawy do wniesienia skargi na przewlekłość. Cytuję niżej przepis ustawy o skardze na naruszenie praw strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki:
Art. 2. 1. Strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
2. Dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd, w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Philomea napisał w dniu 10.03.2010 o godzinie 18:33:25 :

Joasiu, moje było P 10/04

wyrok TK 2005.01.26

1. Art. 96 ust. 1 w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 76 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Art. 96 ust. 1 w związku z art. 97 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.

Polecam uzasadnienie. Jak się je czyta ma człowiek wrażenie, że uzasadnia przeciwny wyrok.

tombialka napisał w dniu 10.03.2010 o godzinie 22:26:29 :

Najlepiej zapytać o to o co wnosi Prezydent i zawiesić - wtedy nie ma wątpliwości.
Przewaga praktyki nad teorią.

chiyoda napisał w dniu 10.03.2010 o godzinie 23:29:11 :

A ja zawieszałem uzasadniając to w taki sposób (przeszło przez drugą instancję):
Z mocy art. 177 §1 pkt. 1 kpc Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego. Co prawda przepisy te nie wskazują wprost na możliwość zawieszenia postępowania cywilnego w sytuacji, gdy wystąpiono w pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, i to w innej sprawie. Jednakże z uwagi na fakt, iż ewentualne orzeczenie TK będzie miało moc erga omnes, należy uznać, że przez analogię art. 177 §1 pkt. 1 kpc stosował się będzie także w wypadku, gdy do TK wpłynęło pytanie prawne, co do zgodności z Konstytucją przepisu, który ma być podstawą orzeczenia w innej sprawie choćby prowadzonej przed Sądem I instancji. Walor ewentualnego wyroku Trybunału i jego wpływ na orzeczenie jest bowiem w tym wypadku wręcz oczywisty. Dostrzegł to zresztą także ustawodawca wprowadzając do kodeksu przepis art. 4011 kpc, dopuszczający wznowienie postępowania o ile Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
Aby jednak uniknąć wznowienia postępowania w sprawie — w sytuacji gdy sprawa pytania prawnego o stwierdzenie zgodności z Konstytucją danego przepisu zawisła już przed TK — należy stosując odpowiednio art. 177 §1 pkt. 1 kpc zawiesić postępowanie cywilne do czasu rozstrzygnięcia pytania prawnego przez TK. Tego rodzaju wykładnia art. 177 kpc, znalazła już aprobatę w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia 28.09.1994 roku, sygn. akt I PRN 61/94, publikowane OSNP 1995r. , zeszyt 1, poz. 6, stwierdził wprost, że na podstawie art. 177 § 1 k.p.c. sąd może zawiesić postępowanie w sprawie cywilnej także w przypadku przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu przez sąd w innej sprawie pytania prawnego dotyczącego zgodności z Konstytucją ustawy, która ma być zastosowana. W tej sprawie co prawda pytania prawnego nie złożył Sąd, ale grupa posłów ale mutatis mutandis, i w tym wypadku orzeczenie Sądu Najwyższego zachowuje aktualność.
Rzecz jasna zawieszenie postępowania cywilnego pozostaje w takim wypadku fakultatywne, tym niemniej Sąd stoi na stanowisku, że wobec oficjalnie zajętego przez Komisję Ustawodawczą Sejmu RP stanowiska, że art. 48 ustawy z dnia z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych jest jednak niezgodny z Konstytucją, wyrokowanie na jego podstawie obarczone byłoby niezwykle wysokim ryzykiem konieczności wznowienia zakończonego postępowania, co nijak nie daje się pogodzić z zasadami ekonomii procesu. Mając zaś na uwadze fakt, że ewentualna eliminacja zaskarżonego przepisu z porządku prawnego w sposób oczywisty wpływać będzie na treść orzeczenia zapadłego w sprawie Sad uznał za celowe postępowania cywilne do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny skargi zawiesić.

SSR napisał w dniu 11.03.2010 o godzinie 00:00:45 :

twórcze i rozsądne, ale pozytywistów prawniczych nie przekonasz...

art_60 napisał w dniu 14.03.2010 o godzinie 18:00:12 :

Dyskusja przygasa. Dziękuję więc wszystkim za wyrażone opinie, które są dla mnie bardzo cenne.

rosan napisał w dniu 14.03.2010 o godzinie 19:55:12 :

reasumując,poziomki czekają do 2012r,jak kibice na Euro

krysia59 napisał w dniu 15.03.2010 o godzinie 14:16:50 :

A ja w temacie skargi pana prezydenta- Sąd zawieszając postępowanie nie przewidział jednej okoliczności, że nowo wybrany prezydent może wycofać skargę z trybunału, co o ile mnie pamięć nie myli zdarzało się w przeszłości wtedy TK postępowanie w sprawie umorzy a my zostaniemy nie powiem z czym. Dlatego trzeba bezwzględnie kierować pozwy i to masowo

cin napisał w dniu 16.03.2010 o godzinie 05:30:05 :

Uważam, że zawieszenie w takiej sytuacji jest celowe, ale jeżeli to dotyczy Poziomek, to zdecydowanie się temu sprzeciwiam

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz bezpłatny newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.