Czwartek 26 maja 2022 Wydanie nr 5204

Cywilne materialne

Rękojmia ksiąg a użytkowanie wieczyste.

mariusz78 napisał w dniu 22.11.2011 o godzinie 10:34:23 :

Stan faktyczny wygląda następująco:
Decyzją z lat 50-tych nieruchomość została znacjonalizowana. W roku 1987 r. została wydana decyzja Urzędu Miejskiego, na podstawie której XY objęła udział wynoszący 2/100 w użytkowaniu wieczystym tej nieruchomości i jednocześnie kupiła znajdujący się na tej nieruchomości lokal mieszkalny z udziałem w budynku i innych urządzeniach wynoszącym 2/100. Spadek po XY nabył jej syn Y. i został wpisany do księgi wieczystej jako właściciel lokalu (księga lokalowa) i użytkownik wieczysty w 2/100 (księga główna). Nieruchomość została skomunalizowana na podstawie decyzji Wojewody z 1994 r. Następnie w 1996 r. stwierdzono nieważność decyzji nacjonalizacyjnej, a w 2008 r. decyzji komunalizacyjnej. Spadkobiercy pierwotnych właścicieli wnieśli o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych wskazując jako pozwanych gminę oraz Y. Początkowo żądali wykreślenia w dziale II księgi głównej jako właściciela gminy i wpisania siebie, wykreślenia z księgi głównej prawa użytkowania wieczystego oraz zamknięcia księgi prowadzonej dla lokalu. Po tym jak pozwani powołali się na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych chroniącej użytkownika wieczystego oraz na treść uchwały 7 sędziów z dnia 15 lutego 2011 r. (III CZP 90/10, OSNC 2011/7-8/76), w której wskazano, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabywcę użytkowania wieczystego także w razie wadliwego wpisu w księdze wieczystej Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela nieruchomości, powodowie (3) cofnęli pozew w stosunku do użytkownika wieczystego oraz wnieśli o ujawnienie każdego z nich w udziale po 98/300.
Czy ktoś z Was miał podobną sytuację?
Mi na razie pojawiają się takie problemy:
- czy cofniecie pozwu wobec użytkownika wieczystego nie musi powodować z automatu oddalenia powództwa, gdyż pozwanymi w sprawie muszą bycz wszyscy współwłaściciele nieruchomości, a cofniecie pozwu wobec jednego z nich de facto powoduje brak w sprawie jednego ze współwłaścicieli,
- uwzględnienie powództwa w zakresie zmienionym spowoduje, że właścicielami nieruchomości będą trzy osoby fizyczne w udziale po 98/300 i gmina w udziale 2/100 – czy w takiej sytuacji, przyjmując, że użytkownik wieczysty jest chroniony rękojmią dopuszczalne w jest w ogóle istnienie użytkowania wieczystego? Ponadto stan prawny istniejący w księdze nadal będzie niezgodny, gdyż gmina nie ma żadnego prawa do tej nieruchomości, a będzie wpisana w księdze tylko po to, aby mogło istnieć użytkowanie wieczyste?
- czy najpierw nie powinna zostać stwierdzona nieważność decyzji ustanawiającej użytkowanie wieczyste (do czego zapewne nie dojdzie, gdyż spowodowała ona nieodwracalne skutki prawne i organ zapewne stwierdzi wydanie decyzji ustanawiającej użytkowanie wieczyste z naruszeniem prawa).

Agni napisał w dniu 22.11.2011 o godzinie 11:15:29 :

Ja mam jedno pytanie.. nacjonalizacja gruntu miała miejsce na podstawie jakiej ustawy? To nie było z mocy ustawy? w związku z czym decyzje miały skutek deklaratoryjny? w Wawie był dekret o przejściu gruntów na terenie m. st. na własność Państwa i już, żadna decyzja nie była potrzebna.

mariusz78 napisał w dniu 22.11.2011 o godzinie 11:26:45 :

ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. nr 3, poz. 17)

[ Dodano: Wto Lis 22, 2011 11:52 am ]
Dokładniej art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 tejże ustawy. Orzeczenie o przejęciu na własność były publikowane w Monitorze Polskim

[ Dodano: Wto Lis 22, 2011 12:10 pm ]
A nieruchomości przechodziły na własność Państwa z momentem ogłoszenia takiego orzeczenia.

Agni napisał w dniu 22.11.2011 o godzinie 14:30:52 :

wg mnie, skoro jest nieważna decyzja o nacjonalizacji, to trzeba wykreślić gminę i wpisać pierwotnego właściciela.
Odnośnie uchwały SN, to z niej wynika, że SP czy gmina utrzymuje się przy własności gruntu, gdy istnieje użytkowanie wiecz., które chroni rękojmia, w takim zakresie, w jakim istnieje użytkowanie wiecz. A zatem, uzgadniasz własność gruntu w takim stosunku jak to wynika. Użytkownik wieczysty nie jest współwłaścicielem gruntu, więc nie musi brać udziału w procesie o uzgodnienie treści Kw dot. gruntu.
Użytkowanie wiecz. powstaje w wyniku umowy cywilnoprawnej i moim zdaniem kwestia decyzji o ustanowieniu użytk. wiecz. nie ma znaczenia.
Jeżeli działa rękojmia, to ona załatwia wszystko, nabywasz prawo od nieuprawnionego, a nawet nieuprawniony nabywa grunt...
Ostatecznie w pozostałym zakresie właściciel zażąda odszkodowania.

mariusz78 napisał w dniu 22.11.2011 o godzinie 14:42:06 :

"Agni" napisał:

Odnośnie uchwały SN, to z niej wynika, że SP czy gmina utrzymuje się przy własności gruntu, gdy istnieje użytkowanie wiecz., które chroni rękojmia, w takim zakresie, w jakim istnieje użytkowanie wiecz. A zatem, uzgadniasz własność gruntu w takim stosunku jak to wynika.


Czyli Twoim zdaniem jeśli użytkownik wieczysty nabył udział w użytkowaniu wieczystym w 2/100, to obecnie należy pozostawić udział gminy na poziomie 2/100?

Agni napisał w dniu 22.11.2011 o godzinie 14:42:43 :

Tak

mariusz78 napisał w dniu 22.11.2011 o godzinie 14:46:48 :

"Agni" napisał:

Użytkowanie wiecz. powstaje w wyniku umowy cywilnoprawnej i moim zdaniem kwestia decyzji o ustanowieniu użytk. wiecz. nie ma znaczenia.
To jaki charakter miała decyzja dosłownie cytując o otrzymaniu przez XY udziału wynoszącego 2/10 w użytkowaniu wieczystym?

Agni napisał w dniu 22.11.2011 o godzinie 14:54:54 :

Przecież i tak zawarli umowę cywilnoprawną i to ona wywołuje skutki prawne. Jest cała masa orzeczeń SN na ten temat, decyzja ma znaczenie przed zawarciem umowy i wywołuje skutki pomiędzy organem admin. a kandydatem na użytk. wieczystego, a jak dla mnie jest przejawem totalnej biurokracji...

mariusz78 napisał w dniu 22.11.2011 o godzinie 14:57:16 :

Dzięki za to co napisałaś, sporo mi to rozjaśniło. I tak akta zabieram jeszcze domu, aby to wszystko przetrawić

Agni napisał w dniu 22.11.2011 o godzinie 15:16:47 :

Współczuję, sprawa z gatunku kosmicznych
I powodzenia !

Joasia napisał w dniu 22.11.2011 o godzinie 17:02:51 :

W sprawie muszą być wszyscy wpisani w księdze. Jak nie po stronie powodów, to po stronie pozwanych. Nie powinni byli cofać powództwa w stosunku do Y, tylko je zmienić - wtedy pozwanymi byłaby gmina i Y, a treść żądania byłaby o wykreślenie udziału gminy. I byłoby do uwzględnienia jak sądzę, bo rzeczywiście decyzja o skierowaniu do zawarcia umowy użytkowania wieczystego nie ma tu nic do rzeczy - liczy się umowa. A tak - na pierwszym terminie wyrok: 1. umarza w stosunku do Y wobec cofnięcia, 2. powództwo oddala.

Jak wniosą kolejny, może nie trafi na Ciebie

mariusz78 napisał w dniu 22.11.2011 o godzinie 21:36:48 :

"Joasia" napisał:

Nie powinni byli cofać powództwa w stosunku do Y, tylko je zmienić - wtedy pozwanymi byłaby gmina i Y, a treść żądania byłaby o wykreślenie udziału gminy.


Też mi właśnie tak wydaje. Choć Rudnicki w komentarzu twierdzi, że jeśli w sprawie nie występują wszystkie osoby, których udział jest konieczny, to Sąd powinien wezwać je do udziału w sprawie na podstawie art. 195 kpc. Tylko w mojej sprawie jest inna sytuacja - właściwy podmiot występował po stronie pozwanej, ale powód sam decydował o tym, że ten podmiot nie jest już pozwanym - skoro zatem błędnie cofnął pozew wobec tego podmiotu, to przecież Sąd nie ma obowiązku wyzwać tego podmiotu ponownie do procesu, gdyż powód wyraźnie wskazał, że nie chce tego podmiotu w procesie.

[ Dodano: Wto Lis 22, 2011 10:21 pm ]
"Agni" napisał:

Użytkownik wieczysty nie jest współwłaścicielem gruntu, więc nie musi brać udziału w procesie o uzgodnienie treści Kw dot. gruntu.


Skoro zgodnie z art. 235 par. 2 kc przysługująca użytkownikowi własność budynków i urządzeń jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym i jego udział jest wpisany w dziale II w podrubryce 2.2.5 w rubryce 2.3 jako wielkość udziału w nieruchomości wspólnej, którą stanowi prawo użytkowania wieczystego oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, to moim zdaniem musi brać udział w postępowaniu.

wlodekmik napisał w dniu 23.11.2011 o godzinie 00:03:26 :

Cześć Mariusz. Mam podobną sprawę i dokopałem się do tezy, że nabywcę użytkowania wieczystego od nieuprawnionego nie chroni rękojmia wiary publicznej, co nadto jest zgodne z Konstytucją która chroni własność a nie użytkowania wieczyste. Oczywistym jest że użytkownicy wieczyści powinni być pozwani w tej sprawie, gdyż twoje uzgodnienie powinno prowadzić także do ich wykreślenia. Jeżeli powód ich nie wskazuje i nie domaga się nadto tego wykreślenia powództwo należy oddalić z uwagi na brak legitymacji biernej. Co do trwałości użytkowania wieczystego to moim zdaniem użytkownikom przysługiwało by jedynie odszkodowanie od sp lub gminy. Może w przyszłym tygodniu będę w twiom sądzie to postaram się odnaleźć to orzeczenie.

mariusz78 napisał w dniu 23.11.2011 o godzinie 00:21:04 :

Mnie zaczyna przekonywać teza uchwały,która zacytowałem na początku, choć wiem, że odrębne głosy w orzecznictwie też się zdarzały zanim ta uchwała się pojawiła. Trudno jednak przejść do porządku dziennego nad tym, że rękojmia nie chroni użytkownika.

wlodekmik napisał w dniu 23.11.2011 o godzinie 00:42:39 :

Ja miałem wątpliwości, ale z drugiej strony czy mogę oddalić powództwo o uzgodnienie ze strony osoby która wykazała że jest właścicielem, tylko dlatego, ze niewłaściciel wpisany do księgi wieczystej obciążył nieruchomość quasi ograniczonym prawem rzeczowym? Rękojmia chroni właściciela, a w mojej ocenie inna interpretacja przepisów ukwih prowadziłaby do sprzeczności z Konstytucją. Tu masz orzeczenie OSNC 1987/8/122. Całkiem zgrabnie uzasadnione. Nie można tworzyć praw na rzeczy nieznanych kodeksowi a wiec nieruchomości prywatnej obciążonej uw. Skoro tak to prawo użytkowania wieczystego wygasa. No chyba że znajdziemy argumentację dla zwiększonej ochrony użytkownika wieczystego kosztem właściciela. Zauważ, że rękojmia chroni właściciela o ile nabył w drodze czynności prawnej odpłatnie nieruchomość. A my tutaj zastosowalibyśmy ją do osoby niebędącej nawet właścicielem. Biorąc pod uwagę także ostatnie orzecznictwo Sn i poznańskiego SO, zgodnie z którym uw jest jednak bardziej zbliżone do ograniczonego prawa rzeczowego, to oddalenie powództwa z tylko z tej przyczyny że nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste jest słabo uzasadnione.

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz bezpłatny newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.