Poniedziałek 27 września 2021 Wydanie nr 4963

Cywilna procedura

Przysądzenie własności

ubilexibi napisał w dniu 14.02.2008 o godzinie 09:10:19 :

Sprawa wygląda tak. Jest sobie dłużnik i egzekucja z nieruchomości. Na pierwszej licytacji pojawia się jeden chętny i kupuje nieruchomość - odrębny lokal. Sąd udziela przybicia, a potem przysądza własność. Z różnych przyczyn nie został sporządzony plan podziału. Po trzech latach okazuje się, że dłużnik zmarł na dwa dni przed licytacją.

Pytanie: czy na podstawie art. 174§2 k.p.c. należy uchylić i przybicie i przysądzenie oraz zawiesić postępowanie? Czy też odpowiednie stosowanie tego przepisu w egzekucji oznacza tak naprawdę niedopuszczalność uchylenia postanowienia o przysądzeniu własności, które przecież przenosi własność.
Dalej - jaki ma skutek ewentualne uchylenie tych postanowień, jeżeli nabywca zbył juz lokal, a kolejnego właściciela chroni rękojmia publicznej wiary ksiąg wieczystych?

Vilgefortz napisał w dniu 14.02.2008 o godzinie 10:41:56 :

Te postanowienia (przybicie i przysądzenie) osobiście bym uchylił.

A jeżeli nabywca zdążył wpisać się do księgi i zbyć nieruchomość w taki sposób że kolejnego nabywcę faktycznie chroni rękojmia - to da tego nabywcy wszystko jest ok. - po to jest właśnie rękojmia.

Zbycie nieruchomości przez nie-właściciela nie jest czynnością prawną bezwzględnie nieważną - więc następcy prawni dłużnika nic nie wskórają nawet w sprawie o uzgodnienie treści kw (zakładam istnienie rękojmi).

Sądowi nadzorującemu egzekucję nie można tu postawić żadnego zarzutu - o ile zachowane były przepisy proceduralne.

Tak to w życiu po prostu bywa...

PZDRV

Dorota Korman-W napisał w dniu 14.02.2008 o godzinie 13:14:20 :

Co do rękojmi sprawa jest jasna; działa na korzyść nabywcy; co do uchylenia postanowień-biorąc pod uwage przepisy ogólne należałoby to zrobić, ale jest art. 826 kpc w powiązaniu z art. 824 § 1 kpc-postępowanie egzekucyjne umarza się w całości z urzędu jeżeli dłużnik nie ma zdolności sądowej (czyli zeszło mu się z tego świata), ale właśnie art 826 zdanie drugie mówi "umorzenie postępowania egzekucyjnego nie może naruszać praw osób trzecich" a tu jak drut prawa będą naruszone-bo ten co kupił na licytacji jest narazony na odpowiedzialność odszkodowawczą. Raczej bym nie uchylała, ale to jest moje prywatne zdanie, nie miałam nigdy takiej sprawy

Vilgefortz napisał w dniu 14.02.2008 o godzinie 13:45:44 :

Dorota, tyle tylko, że śmierć dłużnika nie powoduje umorzenia egzekucji lecz jej zawieszenie - jasno jest o tym mowa w art. 819 par 1 kpc. Postępowanie eg. podejmuje się z udziałem spadkobierców zmarłego dłużnika. Wierzyciel bez problemu przeprowadzić sobie może stwierdzeniówkę.
Regulacje art. 826 kpc w zw. z art. 824 par. 1 pkt. 2 kpc jako argument w tej dyskusji imo odpadają.

PZDRV

Dorota Korman-W napisał w dniu 14.02.2008 o godzinie 13:59:38 :

Rację masz jak byk, ale wzdragałabyym się przed uchyleniem postanowienia o przysądzeniu i przybiciu (czyli odwrotnie). postanowienie o pzrsyądzeniu własności ma tak daleko idące konsekwencje jak wyrok rozwodowy lub orzeczenie o separacji, kształtuje zupełnie nowy stan prawny jego wzruszenie godzi w pewność obrotu, a tu jak w większości spraw egzekucyjnych brak wielu potrzebnych regulacji

P napisał w dniu 14.02.2008 o godzinie 20:40:13 :

Uchylenie postanowień o przybiciu, a zwłaszcza o przysądzeniu, jest moim zdaniem niedopuszczalne. Zakłócenia, które wywołałoby to w obrocie prawnym, byłyby ogromne. A w postępowaniu egzekucyjnym trzeba chronić nie tylko interesy stron, ale i innych uczestników. Jedno z mądrzejszych orzeczeń SN, które znam: II CK 96 / 04.

Czy art. 174 znajdzie odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, skoro istnieje art. 819 z identyczną hipotezą? Nie przerabiałem tematu, ale wydaje mi się to wątpliwe. Art. 819 nie przewiduje uchylenia postanowień wydanych po śmierci strony.

Tak w ogóle to coś mi to podejrzanie zajeżdża kazusem egzaminacyjnym.

Vilgefortz napisał w dniu 14.02.2008 o godzinie 21:06:58 :

"P" napisał:

Tak w ogóle to coś mi to podejrzanie zajeżdża kazusem egzaminacyjnym.


Ja także uważam, że Ubi jest sędzią naukowcem i gnębi gdzieś studentów - stawiam, że z KPC

Co do Twojego poglądu to być może masz rację - pytanie jest czy po ujawnieniu się spadkobierców zmarłego dłużnika doręczyć im postanowienia o przybiciu i o przysądzeniu z pouczeniem o zaskarżeniu, czy uchylić z urzędu te orzeczenia i też doręczyć tym spadkobiercom z pouczeniem jak wyżej.

Ubi, teraz możesz podać rozwiązanie kazusu

[ Dodano: Czw Lut 14, 2008 9:27 pm ]
PS

W razie uchylenia w/w orzeczeń z urzędu trzeba by postanowienia o uchyleniu doręczyć także wszystkim innym uczestnikom egzekucji spadkobiercy dłużnika pewnie by się nie skarżyli.

Generalnie nadal dopuszczam możliwość uchylenia tych orzeczeń - nie mam pewności czy powinno to nastąpić z urzędu w pierwszej instancji z mocy 174 kpc w zw, z art 13 par 2 kpc, czy mogłaby to zrobić ewentualnie II instancja na skutek zażalenia spadkobiercy dłużnika (po zaskarżeniu przez niego doręczonych postanowień o przysądzeniu i przybiciu).

PZDRV

AQUA napisał w dniu 15.02.2008 o godzinie 10:31:43 :

"Vilgefortz" napisał:



Ja także uważam, że Ubi jest sędzią naukowcem i gnębi gdzieś studentów - stawiam, że z KPC



[ Dodano: Czw Lut 14, 2008 9:27 pm ]
PS



Generalnie nadal dopuszczam możliwość uchylenia tych orzeczeń - nie mam pewności czy powinno to nastąpić z urzędu w pierwszej instancji z mocy 174 kpc w zw, z art 13 par 2 kpc, czy mogłaby to zrobić ewentualnie II instancja na skutek zażalenia spadkobiercy dłużnika (po zaskarżeniu przez niego doręczonych postanowień o przysądzeniu i przybiciu).

PZDRV


Zgadzam się z twierdzeniem, że podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego są odrębnie uregulowane w art. 818-821kpc i te przepisy powinny być stosowane in principio.

Nie oznacza to jednak, że oprócz tych przepisów nie możemy odpowiednio stosować art. 174 par.2 w zw. z art. 13 par.2 kpc i za tym rozwiązaniem zdecydowanie w naszym casusie się opowiadam.
Trzeba przecież zrobić porządek w papierach, a gdyby sąd podczas licytacji wiedział o zejściu, to zawiesiłby postępowanie.
Skoro jednak o tym zejściu dowiedział się się po czasie, to trzeba wszystko odkręcić i postanowienie doręczyć wszystkim uczestnikom (chyba też nabywcy lokalu- jak myślicie?- bo należy w tej chwili do kręgu szeroko rozumianych uczestników postępowania egzekucyjnego), a najlepiej jeszcze byłoby, gdyby to postanowienie zostało zaskarżone.
Oczywiście nabywcę chroni zasada wiary publicznej.

Po podjęciu postępowania z udziałem spadkobierców zmarłego dłużnika do przybicia,a więc i do przysądzenia na rzecz pierwszego nabywcy nie dojdzie, bo on już zgarnął kasę za lokal i nie będzie nabyciem zainteresowany.

Aktualny właściciel też może powiedzieć, że nie chce nabywać od nowa lokalu, którego jest już właścicielem....

Najgorszy scenariusz, jaki mogę przewidzieć w mojej pomroczności, to zgłoszenie się na licytację całkiem nowego kandydata na nabywcę i..... jak myślicie, co wtedy ( bo mi się wyczerpały pomysły)

P napisał w dniu 15.02.2008 o godzinie 11:59:17 :

"AQUA" napisał:


Zgadzam się z twierdzeniem, że podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego są odrębnie uregulowane w art. 818-821kpc i te przepisy powinny być stosowane in principio.

Nie oznacza to jednak, że oprócz tych przepisów nie możemy odpowiednio stosować art. 174 par.2 w zw. z art. 13 par.2 kpc i za tym rozwiązaniem zdecydowanie w naszym casusie się opowiadam.


Nie. Nie można być trochę w ciąży. Podstawą zawieszenia może być tylko jeden przepis. I stosuje się tylko sankcje przewidziane w tym przepisie. Skoro w post. egz. jest przepis szczególny - art. 819 - to wyłącza on odpowiednie stosowanie ogólnego przepisu art. 174 na zasadzie art. 13 § 2. W konsekwencji nie mają też zastosowania sankcje przewidziane w art. 174 § 2. Gdyby postanowienia wydane po śmierci strony miały być uchylane, to art. 819 przewidywałby to. Nie przewiduje - więc nie ma podstaw do uchylenia.

Zakazuje tego również konstytucyjna zasada ochrony praw słusznie nabytych. Nie widzę powodu, by obciążać nabywcę licytacyjnego jakimikolwiek skutkami zaniedbań czy to stron post. egz., czy to organów je prowadzących. A uchylenie postanowienia o przysądzeniu oznacza w istocie pozbawienie nabywcy prawa własności, za które zapłacił. Jeżeli cokolwiek było nie w porządku, to zainteresowanym służy do Skarbu Państwa roszczenie odszkodowawcze.

Moim zdaniem spadkobiercy dłużnika wchodzą do post. egz. takiego, jakim jest, i nie mają uprawnień do zmiany jakichkolwiek czynności ani skarżenia jakichkolwiek poprzednich rozstrzygnięć. Argument per analogiam - uprawnień takich nie ma również nabywca nieruchomości (art. 930). Argument przeciwko jakimkolwiek zmianom - art. 998 § 2 zd. 2.

AQUA napisał w dniu 15.02.2008 o godzinie 12:10:38 :

"kudłaty" napisał:



Moim zdaniem spadkobiercy dłużnika wchodzą do post. egz. takiego, jakim jest, i nie mają uprawnień do zmiany jakichkolwiek czynności ani skarżenia jakichkolwiek poprzednich rozstrzygnięć. Argument per analogiam - uprawnień takich nie ma również nabywca nieruchomości (art. 930). Argument przeciwko jakimkolwiek zmianom - art. 998 § 2 zd.


Hm.... jeśli wchodzą do post. egzekucyjnego takiego, jakim jest, to postanowienia o przybiciu i przysądzeniu dotychczas nie są prawomocne ani wobec dłużnika, ani wobec jego spadkobierców, wobec czego ci ostatni mogą zaskarżyć obydwa.

Chyba, że ich tego prawa pozbawimy i obydwa postanowienia nie uprawomocnią się nigdy.

Ciekawe, ciekawe......

[ Dodano: Pią Lut 15, 2008 12:23 pm ]
Przepraszam, mój ostatni cytat był z wypowiedzi p

Coś mi źle zaznaczyło....

Vilgefortz napisał w dniu 15.02.2008 o godzinie 12:40:30 :

Przyjmując nawet, że tych orzeczeń nie należy uchylić z urzędu to z całą pewnością spadkobiercom dłużnika służy zażalenie na przybicie i przysądzenie.

Ponieważ o terminie licytacji dłużnik nie mógł być zawiadomiony powinna ona ulec odroczenu - przybicie na takim posiedzeniu jest wadliwe i po zaskarżeniu podlegałoby uchyleniu.

Argument z art. 998 par 2 kpc w takiej sytuacji odpada więc. Odpada zresztą tak czy inaczej bo przycie wydane po śmierci dłużnika nie jest prawomocne - może takim stac sie tylko jeżeli spadkobiercy dłużnika go nie zaskarżą (trzeba im te post sądu jednak doręczyć).

Jak uchylone zostałoby przybicie - to przysądzenia po zaskarżeniu także by poleciało.

Nie ma co rozdzierać szat nad pewnością obrotu w sytuacji gdy kpc szczegółowo podaje co i jak mamy zrobić.

Naszą dyskusje można potratować jako zgłoszenie postulatów de lege ferenda odnośnie wzmocnienia tej pewności.

PZDRV

AQUA napisał w dniu 15.02.2008 o godzinie 13:15:02 :

"Vilgefortz" napisał:

Przyjmując nawet, że tych orzeczeń nie należy uchylić z urzędu to z całą pewnością spadkobiercom dłużnika służy zażalenie na przybicie i przysądzenie.

Ponieważ o terminie licytacji dłużnik nie mógł być zawiadomiony powinna ona ulec odroczenu - przybicie na takim posiedzeniu jest wadliwe i po zaskarżeniu podlegałoby uchyleniu.

Argument z art. 998 par 2 kpc w takiej sytuacji odpada więc. Odpada zresztą tak czy inaczej bo przycie wydane po śmierci dłużnika nie jest prawomocne - może takim stac sie tylko jeżeli spadkobiercy dłużnika go nie zaskarżą (trzeba im te post sądu jednak doręczyć).

Jak uchylone zostałoby przybicie - to przysądzenia po zaskarżeniu także by poleciało.

Nie ma co rozdzierać szat nad pewnością obrotu w sytuacji gdy kpc szczegółowo podaje co i jak mamy zrobić.

Naszą dyskusje można potratować jako zgłoszenie postulatów de lege ferenda odnośnie wzmocnienia tej pewności.

PZDRV



Podpisuję się pod tym poglądem, z tym tylko, że jak zrozumiałam- zawiadomienie dłużnika o licytacji było prawidłowo doręczone, a zmarł dwa dni przed licytacją, ale to tylko szczegół, bo i tak obydwa post. są nieprawomocne.

pozdrawiam

Philomea napisał w dniu 20.02.2008 o godzinie 22:24:58 :

ok, przecież dłużnik zmarł na dwa dni przed licytacją, to już komornik go zdążył zawiadomić, czyż nie? wg mnie taka licytacja i co za tym idzie przybicie jest ważne i nie ma jak uchylać z urzędu. Niewątpliwie tylko uprawomocnić się nie mogło... więc przysądzenie może być nieważne.

[ Dodano: Sro Lut 20, 2008 10:28 pm ]
Cyba nie doczytałam, co napisałaś AQUA ,dopiero po wysłaniu mojego posta, w każdym razie mam to samo zdanie

kudłaty napisał w dniu 20.02.2008 o godzinie 22:47:48 :

przyjmując, że 174 par. 2 nie znajdzie zastosowania przez 13 par.2 nie do końca jestem pewien nieprawomocności postanowienia o przybiciu.
Uważam, że choć bez winy sądu, to zostało wydane wadliwie - postanowienie należało zawiesić. Tylko że art. 819 kpc nie przewiduje zawieszenia z mocy prawa ze skutkiem od śmierci dlużnika, a zawieszenie na skutek postanowienia organu egzekucyjnego. Postanowienie o przybiciu, o ile zostałoby wydane na jawnym, podlegałoby zaskarżeniu zażaleniem według reguł ogólnych. Czy nie jest tak, że spadkobiercy dłużnika mogliby ewentualnie wnosić o przywrócenie terminu do zaskarżenia tego orzeczenia? W istocie, termin zaskarżenia nie jest przecież zależny od prawidłowości powiadomienia o posiedzeniu jawnym. Nie powiadomiony może sobie wnosić o przywrócenie terminu, ewentualnie skargę o wznowienie (ale to nie bajka egzekucyjna). Dlaczego miałoby być doręczane tym spadkobiercom.
Inaczej rzecz się ma z przysądzeniem, jeśli zostało wydane na niejawnym, z reguły przecież tak będzie, o prawomocności nie może być raczej mowy skoro go nie doręczono uczestnikom postępowania egzekucyjnego w osobach spadkobierców.
Argument o naruszeniu pewności obrotu i ochronie praw nabytych jest z pewnością istotny. Ale, zauważmy że nabywca nie staje się właścicielem nieruchomości do czasu uprawomocnienia się przysądzenia własności. Nabywając w takiej drodze własność przecież ma świadomość ryzyka wiążącego się z istnieniem instytucji procesowych pozwalających na odwlekanie w czasie momentu w którym będzie mógł realizować swoje uprawnienia za które już dawno zapłacił, w szczególności ryzyka działań dłużnika zmierzających do nie uprawomocnienia się przysądzenia własności lub też ryzyka sytuacji, w której skutkiem okoliczności obiektywnych się ono nie uprawomocni. Jakby następnego dnia po przysądzeniu zmarł dłużnik, w sumie byłoby tak samo. Czyli, skoro postanowienie o przysądzeniu nieprawomocne, to nie może być mowy o nabytych prawach.
A jeśli się wpisał nabywca do KW i puścił dalej? Rękojmia, ewentualne roszczenia odszkodowawcze od Skarbu Państwa. Zauważmy, że niezależnie od obranego wariantu, ryzyko tych roszczen istnieje - bądź ze strony następców prawnych dłużnika, bądź ze strony nabywcy.
pzdr

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz bezpłatny newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.