Środa 08 grudnia 2021 Wydanie nr 5035

Prawo rodzinne

Właściwość SR do wykonania odezwy SO

Żółwik napisał w dniu 18.04.2008 o godzinie 13:30:55 :

Chciałabym poznać opinię koleżanek i kolegów w następującej kwestii. Orzekam w wydziale rodzinnym sądu rejonowego. Przyjętą praktyką jest wykonywanie odezw Sądów Okręgowych o przesłuchanie stron, świadków w sprawach o rozwód. Może będzie to uznane za herezję, ale mam wątpliwość, czy sąd rejonowy jest właściwy rzeczowo do wykonania pomocy sądowej.
Stosownie do art. 44 par. 1 usp sądy są obowiązane wykonywać poszczególne czynności sądowe na żądanie innych sądów. O właściwości sądu decydują przepisy poszczególnych procedur przy uwzględnieniu dyrektywy, że o wykonanie czynności należy zwrócić się do tego sądu, w którego obszarze czynność ma być wykonana. Stąd też wydaje mi się, że Sąd Okręgowy w sprawie o rozwód z wnioskiem o wykonanie czynności winien zwrócić się do właściwego rzeczowo i miejscowo Sądu Okręgowego. Sąd rejonowy właściwym byłby do wykonywania pomocy sądowej jedynie w sytuacjach, gdy z wnioskiem o wykonanie czynności zwraca się inny sąd rejonowy oraz w sytuacji przewidzianej w par. 4 art. 44 usp. Przyjęta przez Sądy Okręgowe praktyka kierowania odezw do sądów rejonowych powoduje dodatkowe znaczne obciążenie naszych referatów, a przecież mamy co robić .

magdam napisał w dniu 18.04.2008 o godzinie 14:23:07 :

Wg mnie brzmienie art. 44 par. 4 usp nie budzi wątpliwości - czynności w ramach pomocy prawnej zawsze wykonują sądy rejonowe.

jarocin napisał w dniu 18.04.2008 o godzinie 15:04:35 :

Też uważam, że właściwy jest Sąd Rejonowy. Udzielenie pomocy sądowej ma na celu przecież zaoszczędzenie świadkowi konieczności dalekiej podróży, a SR jest najbliżej miejsca zamieszkania.

Petrus napisał w dniu 18.04.2008 o godzinie 18:20:31 :

sam na to wpadłem już będzie ze 4 lata temu. wnerwiłem się i nawet pewnemu składowi SA dałem to mocno do zrozumienia. bo gdzie tu logika prowadzenia postępowania, skoro pewne sprawy są właściwe jedynie dla SO, to jakim cudem właściwym do przesłuchania np. stron jest SR bo w drodze pomocy prawnej tylko to czyni, a SO decyduje. tylko że SO to popatrzy sobie na papierki sporządzone przez SR i nic więcej nie zrobi, bo niby jakim cudem. wkurzające to jest zdecydowanie.

micgas napisał w dniu 18.04.2008 o godzinie 21:34:03 :

To ja miałem jeszcze jedną modyfikację tego tematu.: Odezwę z rozwodu wykonywałem kilka dobrych lat temu w wydziale cywilnym. Co więcej byłem wtedy asesorem, a przesłuchiwanymi byli moi sąsiedzi z góry (rozwód był ich córki, a mojej koleżanki z piaskownicy), którzy serdecznie mnie nienawidzili za różne szczeniackie numery. Jak oni prosili o zmianę referenta mojej ówczesnej, do dzisiaj pamiętam te prośby o wyłączenie. Przykro było patrzeć. Jakoś jednak od tego momentu nabraliśmy do siebie szacunku. Chyba dlatego, że potraktowałem ich godnie, a o całej tej historii opowiedziałem dopiero dzisiaj.

mati napisał w dniu 18.04.2008 o godzinie 21:48:16 :

Mam tylko wątpliwości co do tego czy SR powinien słuchać strony w sprawie rozwodowej- jak SO uzasadni - brak bezpośredniości.

joolli napisał w dniu 20.04.2008 o godzinie 22:11:44 :

Nieco zboczę z tematu, choć pozostanę przy odezwach - który wydział wykonuje u Was odezwy wydziału cywilnego SO o wysłuchanie osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie? Cywilny czy rodzinny?

magdam napisał w dniu 20.04.2008 o godzinie 22:22:11 :

Wydział rodzinny.

jarocin napisał w dniu 20.04.2008 o godzinie 22:25:00 :

Rodzinny.

Żółwik napisał w dniu 21.04.2008 o godzinie 08:49:11 :

Miałam nadzieję, że ten temat wywoła zainteresowanie. Dziękuję za wszystki opinie. Ja osobiście stoję na stanowisku, że odezwę Sądu Okręgowego w sprawie o rozwód ( ubezwłasnowolnienie itp. ) powinien dla SO wykonać Sąd Okręgowy. Prawdą jest, że istnieje praktyka wykonywania wszelkich odezw przez sądy rejonowe, niezależnie od rodzaju sądu wzywającego. Jednakże praktyka moim skromnym zdaniem nie znajduje podstawy prawnej w obowiązujących przepisach kodeksu postępowania cywilnego ani ustawy o ustroju sądów powszechnych. Artykuł 235 k.p.c. wskazuje jedynie, że gdy sprzeciwia się temu charakter dowodu albo wzgląd na poważne niedogodności lub niewspółmierność kosztów w stosunku do przedmiotu sporu, sąd orzekający zleci przeprowadzenie dowodu jednemu ze swych członków (sędzia wyznaczony) albo innemu sądowi (sąd wezwany), którzy w zakresie zleconego im postępowania dowodowego prawa przewodniczącego i prawa sądu orzekającego ( art. 239 k.pc. ) Normy powyższe zatem nie określają rodzaju sądu wezwanego, w szczególności nie precyzują, aby każdorazowo miał to być sąd rejonowy. O właściwości rzeczowej sądu wezwanego winny więc decydować każdorazowo przepisy kodeksu postępowania cywilnego, który pewne kategorie spraw przekazuje do właściwości sądów okręgowych. Uważam, że art. 44 usp w § 1, 2 i 3 również nie wskazuje, aby każdorazowo pomoc sądowa miała być wykonywana przez sądy rejonowe. Przeciwnie, w § 4 stanowi, że o wykonanie czynności wymienionych w § 3 (wykonanie czynności dowodowych, w zakresie przewidzianym w przepisach o postępowaniu cywilnym, na wniosek organów orzekających w przypadkach innych niż wymienione w § 1 i 2, jeżeli wniosek został skierowany przez Ministra Sprawiedliwości) należy zwrócić się do sądu rejonowego, w którego obszarze właściwości czynność ma być wykonana. Gdyby zatem przyjąć, że każdorazowo właściwym sądem dla wykonania czynności w drodze pomocy sądowej, jest sąd rejonowy, to regulacja zawarta w § 4 pozbawiona byłaby logicznego uzasadnienia .

Ignotus napisał w dniu 21.04.2008 o godzinie 10:12:04 :

"magdam" napisał:

Wg mnie brzmienie art. 44 par. 4 usp nie budzi wątpliwości - czynności w ramach pomocy prawnej zawsze wykonują sądy rejonowe.

Czy aby na pewno ?
44 par. 4 usp dotyczy szczególnej sytuacji - wykonywania czynności wymienionych w par. 3 - czynności dowodowych, w zakresie przewidzianym w przepisach o postępowaniu cywilnym, na wniosek organów orzekających w przypadkach innych niż wymienione w § 1 i 2, jeżeli wniosek został skierowany przez Ministra Sprawiedliwości.
44 par. 1 usp, który stanowi podstawę dla przeprowadzenia dowodu w ramach pomocy sądowej, nie wskazuje jaki sąd jest dla tej czynności właściwy - SR czy SO
Podobnie 235 kpc nie precyzuje sądu wezwanego, zaś 236 kpc jedynie obliguje sąd do wskazania w postanowieniu dowodowym sądu wezwanego.
Wydaje mi się, że nie istnieje norma, która wskazywałaby na każdorazową właściwość SR.

grabka napisał w dniu 21.04.2008 o godzinie 11:23:09 :

W ubiegłym roku wykonałam 280 odezw Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w ... o przesłuchanie świadków i stron. Do głowy mi nie przyszło, że mógłby to robić SO, a szkoda

Żółwik napisał w dniu 21.04.2008 o godzinie 12:20:10 :

Witam sąd pracy, u Was ten sam problem ? :sad: W moim sądzie chyba tylko cywiliści nie spotkali się z koniecznością wykonywania odezw dla SO.
Jeżeli chodzi o sądy pracy to zwróć uwagę na § 220 ust. 1 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej - w „sądzie okręgowym, w którym utworzony został wydział pracy i ubezpieczeń społecznych (sąd pracy i ubezpieczeń społecznych), prowadzi się między innymi repertoria Po-Uo , w szczególności dla spraw dotyczących pomocy sądowej”
Ja, w dyskusji dotyczącej poruszanego tematu, spotkałam się z argumentacją, że SO nie ma odpowiedniego rep.i nie mają takiej odezwy gdzie wpisać. Zarządzenie nie wskazuje wprost na rodzaj repertoriów i wykazów, które prowadzone są w sądzie okręgowym w sprawach rodzinnych. Uważam jednak, że sąd ów korzysta z uregulowań zawartych w § 270 zarządzenia. I tak w wydziale cywilnym rodzinnym Sądu Okręgowego prowadzone są między innymi repertoria RC, dla spraw o rozwód, czy R Ns, dla spraw o ubezwłasnowolnienie, w oparciu o powołany § 270 zarządzenia. Paragraf ten znajduje się w dziale XI zarządzenia, mówiącym o biurowości w sprawach rozpoznawanych przez sąd rodzinny. Stąd też przyjąć należy, że również sąd okręgowy, wydział cywilny rodzinny jest sądem rodzinnym, w rozumieniu przepisów zarządzenia. Punkt 5 powołanego § 270, stanowi, że dla spraw i czynności dotyczących niektórych kwestii związanych z postępowaniem we wszystkich rodzajach spraw, rozpoznawanych przez sąd rodzinny, prowadzi się urządzenie ewidencyjne – wykaz RCps, dla spraw pomocy sądowej, z zakresu postępowania w sprawach rodzinnych. Uważam więc, że SO winien mieć wykazy RCps, gdzie będą wpisywane odezwy. Powyższe potwierdza chyba tezę, że wykonanie czynności w ramach pomocy sądowej, nie jest zawsze i bezwzględnie przekazane do właściwości sądów rejonowych .

magdam napisał w dniu 21.04.2008 o godzinie 13:01:20 :

A może właściwym będzie posłużenie się wykładnią celowościową i przyjęcie, że wykonuje odezwę ten sąd, do którego strona (świadek, biegły) ma najbliżej. I wtedy SR nie powinien być wzywany o wykonanie odezwy w sprawach należacych do właściwości sądów okręgowych, jeżeli leży w tej samej miejscowości co SO.

Petrus napisał w dniu 21.04.2008 o godzinie 15:57:38 :

zgadzam się, że 44 usp nie wskazuje na SR jako właściwe, wręcz odwrotnie dzięki ust. 4 wskazuje, że może być właściwy SR jak i SO w danym przypadku. I mówię VETO wskazywaniu zawsze SR jako właściwemu, wszystko powinno zależeć od sytuacji, ale szczególnie mówię tak, gdy w tej samej miejscowości jest SO. Howgh!

Żółwik napisał w dniu 21.04.2008 o godzinie 16:38:58 :

"magdam" napisał:

A może właściwym będzie posłużenie się wykładnią celowościową i przyjęcie, że wykonuje odezwę ten sąd, do którego strona (świadek, biegły) ma najbliżej.

Myślę, że wykładnia celowościowa nie może mieć miejsca przy zarzucie niewłaściwości rzeczowej sądu rejonowego. SO jest wyłącznie właściwy do rozpoznawania spraw o rozwód ( ubezwłasnowolnienie ) a część postępowania dowodowego będzie przeprowadzone przez niewłaściwy rzeczowo sąd rejonowy. Jest jakieś orzeczenie SN w tym zakresie. Jutro postaram się je odnaleźć.
Pozdrawiam. Dziękuję za udział w dyskusji.

Petrus napisał w dniu 21.04.2008 o godzinie 21:18:24 :

jak możesz to koniecznie daj namiary na to orzeczenie SN a najlepiej je wklej, bo to może mi bardzo pomóc. sprawa prawie życia i śmierci. dzięki z góry i pozdrawiam.

Żółwik napisał w dniu 22.04.2008 o godzinie 08:32:08 :

Mam orzeczenie SN, wprawdzie stare bo z 17 listopada 1977 r. - IV CR 434/77 - ale uważam, że nadal aktualne. Zwróć uwagę na ostatnie zdanie tezy „w wypadku, gdy wyrok sądu rejonowego został uchylony z przyczyny nieważności określonej w art. 369 pkt 6 k.p.c (obecnie art. 379 pkt 6), Sąd Wojewódzki rozpoczynający ponownie sprawę nie może oprzeć swojego rozstrzygnięcia na dowodzie z zeznań świadków przesłuchanych przez sąd rejonowy, ale ma obowiązek ponownego przeprowadzenia tego dowodu” – również w sytuacji, gdy sąd II instancji nie zniósł postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością. Zatem wydanie orzeczenia przez sąd okręgowy, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez sąd rejonowy, w sytuacji, gdy np. sąd rejonowy stwierdził swą niewłaściwość już po przeprowadzeniu w części postępowania dowodowego, będzie uchybieniem procesowym, polegającym na posłużeniu się materiałem, na którym nie wolno było oprzeć rozstrzygnięcia, dopuszczeniem się uchybienia, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sytuacja taka, moim zdaniem, w niczym nie odbiega od przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie np. rozwodowej przez sąd rejonowy, na skutek odezwy w sprawie o rozwód.

[ Dodano: Wto Kwi 22, 2008 8:40 am ]
Raczej śmierci. Uznając, że własciwym do wykonania takiej odezwy jest sąd okręgowy ( uparcie twierdzę, że tak jest ) pojawia się problem co z taką odezwą skierowaną przez SO do rejonu zrobić

Petrus napisał w dniu 22.04.2008 o godzinie 19:44:06 :

zawsze możesz spróbować się poczuć niewłaściwy z tą argumentacją. wydaje mi się, że nie jest to wyważanie drzwi otwartych, wręcz odwrotnie, tylko pytanie czy czujesz się na tyle mocny?

magdam napisał w dniu 22.04.2008 o godzinie 22:24:23 :

Chyba przekazanie do SO nie będzie możliwe z uwagi na brzmienie § 101 ust.1 regulaminu - zlecenie przeprowadzenia dowodu wiąże sąd wezwany.

Tylko w jednym wypadku można przekazać:
§ 101 ust. 3 - psmo o udzielenie pomocy sądowej, skierowane omyłkowo do sądu miejscowo niewłaściwego, sąd wezwany przekazuje sądowi właściwemu i zawiadamia o tym sąd wzywający.

Jedynie SA rozpoznając apelację od wyroku SO i uchylając orzeczenie, z uwagi na to, że dowód przeprowadził sąd niewłaściwy mógłby się skutecznie przyczynić do zmiany dotychczasowej praktyki.

Żółwik napisał w dniu 23.04.2008 o godzinie 12:48:06 :

Drogi Petrusie ! Właśnie z tą argumentacją zwracałam odezwy SO mając świadomość, że nie mam ku temu podstawy prawnej.
Przekazanie odezwy do naszego SO nie wchodziło w grę, bo jak trafnie zauważył magdam nie mamy tu do czyninienia z niewłasciwością miejscową, ale rzeczową ( niestety SO to zauważył :sad: ) Reakcje wzywającego SO były różne - czasami SO przesyłały odezwy do naszego SO przyjmując moją argumentację za trafną (jednakże SO takich odezw nie przyjmował próbował przekazać do rejonu ale ja powoływałam się na art. 101 regulaminu ) , czasami przesyłały ponownie z żądaniem niezwłocznego wykonania odezwy. Szukam więc podstawy prawnej dającej mi możliwość zwrotu odezwy bez wykonania z uwagi na niewłaściwość rzeczową.

Petrus napisał w dniu 23.04.2008 o godzinie 23:56:43 :

Gratuluję odwagi za próby skuteczne i nieskuteczne. podstawy prawnej chyba nie znajdziesz wprost, jest tylko logika zasad procedury. pozdrawiam

asesor monika napisał w dniu 05.05.2008 o godzinie 21:54:53 :

A czy nie wydaje Wam się, że w obecnym stanie prawnym po zmianach dotyczących ubezwłasnowolnienia nie ma podstaw do tego, aby SR wykonywał w drodze odezwy przesłuchanie osoby która ma być ubezwłasnowolniona (często nie jest w stanie dojechać do SO ze wzgledu na stan zdrowia), albowiem przepis art. 547 par. 2 kpc stanowi, że w celu wysłuchania osoby ktorej dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie sąd może (...) wysłuchac ją przez sędziego wyznaczonego.
Nie ma tu mowy o sądzie wezwanym, a sędzia wyznaczony to przecież sędzia z SO.
Wykonujecie takie odezwy?

Pozdr.

Żółwik napisał w dniu 06.05.2008 o godzinie 08:48:32 :

Jak najbardziej ! Uważam, że masz rację, powinien to robić SO, ale pozostaje bez odpowiedzi pytanie co zrobić z taką odezwą SO :sad: Można zwrócić bez wykonania ale z pełną świadomością, że nie mamy ku temu podstawy prawnej. Może masowe zwracanie odezw spowoduje zmianę praktyki SO Poza tym myślę, że warto poruszyć ten problem na szkoleniach. Spotkałam się z argumentacją, że taka odezwa to łatwe załatwienie, po co więc dyskutkować. Ja jednak dziękuję za słuchanie 7 świadków i stron do rozwodu przy lakonicznej tezie - na okoliczność przyczyn rozkładu pożycia stron. Pół dnia z głowy Jedyną szansą jest zwrócenie uwagi na ten problem sądom apelacyjnym, które tego rodzaju uchybienie będzie brał pod uwagę przy rozpoznawaniu apelacji od orzeczeń SO.
Witam wśród rodzinnych

Bądź na bieżąco

Subskrybuj nasz bezpłatny newsletter, a będziesz na bieżąco z nowymi ogłoszeniami i komunikatami;
o spadkach, zasiedzeniach nieruchomości, depozytach sądowych, terminach rozpraw, wyrokach.

Podaj swój e-mail i otrzymuj najnowsze ogłoszenia bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.

Przesyłając swój adres e-mail, zgadzam się na przetwarzanie przez Fundację ProPublika - KRS 0000595424 - podanych przeze mnie danych osobowych (e-mail) w celu otrzymywania zamówionego Newslettera.
Przyjmuję do wiadomości, że podanie danych jest dobrowolne oraz że przysługuje mi prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania.